Onlangs is bij Uitgeverij Epo het Klein Arabisch Prentenboek verschenen. Bruggenbouwers interviewde de schrijver van dit boek, Lucas Catherine. Catherine schrijft al enkele decennia boeken over de Arabische wereld en kolonisatie. Zo schreef hij over de kolonisatie van Palestina, Congo, de Arabische cultuur, islam en islam in Europa (al Andalus) en de relatie tussen Europa, meer bepaald de Nederlanden en de Arabische wereld. In totaal schreef hij 21 boeken. En alsof dat nog niet genoeg is: hij schreef ook nog drie theaterteksten rond dit thema (samen met anderen).

Door: Greco Idema 

In Nederland is al vele jaren een ‘islamdebat’ gaande. Wordt er in België net zo hevig gedebatteerd over de islam?
“In België wordt het islamdebat even ‘vuil gespeeld’ als in Nederland. Ikzelf ben overtuigd atheïst, voor mij is de islam een godsdienst als een ander, maar ik neem het niet dat men (historische) onjuistheden over de islam vertelt en vooral niet dat men islamkritiek gebruikt om een van de zwakste groepen in onze maatschappij, de moslims (meestal werkvolk of kleine middenstanders), te diaboliseren en discriminatie tegen hen goed te praten, en op internationaal vlak diezelfde anti-islam retoriek gebruikt om oorlogen (in Irak, Afghanistan) goed te praten en Israël, de laatste koloniale staat, af te schilderen als een bolwerk van onze democratie tegen deze ‘islamitische barbaren’. Islamofobie verspreidt zich samen met de groeiende verrechtsing, ook van onze intelligentia.”

Sinds kort is uw Klein Arabisch Prentenboek uit. Waarom dit boek?
“Mijn Klein Arabisch Prentenboek wil uitleggen hoe negatieve beeldvorming ontstaat en hoe men erin slaagt om elementen van Arabische cultuur die in onze cultuurgeschiedenis aanwezig zijn weg te gommen.”

Persoonlijk werd ik het meest geraakt door het artikel over de anti-islambeelden op kerken. Wat ik me afvroeg: hoe zeker zijn deze verklaringen?
“Deze anti-islam propaganda op kraagstenen in Romaanse kerken is grondig gedocumenteerd door de Duitse wetenschapper Claudio Lange en werd gepopulariseerd door een tentoonstelling hierover in 2003 in het Museum für Islamische Kunst van Berlijn. De voorstellingen op de spuwers in Valencia spreken trouwens voor zichzelf. Je moet er maar eens onder gaan staan, zoals ik heb gedaan.”

Zijn er ook zaken waar u zelf moeite mee heeft als het gaat om de islam of de Arabische wereld?
“Ik heb het moeilijk met het feit dat Arabieren eigenlijk meegaan in het hen vijandige Westerse discours door alles te herleiden tot de islam, alsof ze geen cultuur hebben. En ik heb het vooral moeilijk met moslims die terug willen naar een integristische, letterlijke islam en niet naar de islam van zijn glorietijd. In feite doen zij alsof al de moslims tussen laten we zeggen de elfde eeuw van al Ghazali en nu slechte moslims waren.  Dit is een vorm van intellectuele en religieuze stupiditeit.”

Wat zijn volgens u de meest voorkomende positieve beelden onder niet-moslims in België als het gaat om islam en de Arabische wereld?
“Op die vraag moet ik negatief antwoorden. De beeldvorming rond moslims in Europa is zeer negatief. Je moet al terug gaan tot een korte periode in de zeventiende eeuw toen die in de Nederlanden wel erg positief was. De reden daarvoor is duidelijk. De Arabische wereld (en ook het Ottomaanse Rijk) aan de overkant van de Middellandse Zee werd steeds als een rivaal gezien. Een gevaarlijk rivaal. Dat roept automatisch een negatief vijandbeeld op. En sinds de kolonisatie en de daaropvolgende westerse dominantie over de Arabische wereld is dat nog verslechterd. Je kan moeilijk volhouden dat je een cultuur die je koloniseert de moeite waard vindt. En eigenlijk geldt dit nog altijd.”

Al weer bezig met een nieuw boek?
“Ja, iets over de Israël-lobby in België.”

Greco Idema is hoofdredacteur van Bruggenbouwers