Voor welke religie zou je kiezen als je afscheid zou moeten nemen van je eigen religie? De redactie van Bruggenbouwers vroeg aan tientallen bekendere religieuze Nederlanders om deze vraag te beantwoorden in een artikel. De komende maanden kunt u deze artikelen allemaal lezen op Bruggenbouwers. Vandaag vertelt Jonneke Bekkenkamp, docente religie en literatuur aan de UvA, over lievelingskleuren, de kracht die zij uit de natuur haalt en los willen laten.

De hoepel is rond
Deint rond middel en dijen
En valt op de grond
(Jonneke Bekkenkamp)

Ruilen van lievelingskleur
Mama, kunnen we ruilen van lievelingskleur? Een vraag van mijn dochter vroeger die is blijven hangen. Er zijn dingen die je eenvoudig kunt ruilen. Er zijn dingen die je moeilijk kunt ruilen. Dingen waar je wel van af wilt, maar waar niemand iets voor geeft. En dan zijn er ook nog dingen die je gewoon niet kunt ruilen. Lievelingskleuren en religie vallen voor mij onder die laatste categorie. Mijn lievelingskleuren zijn diep paars, koolzaadgeel en klaprozen rood. Mijn religie is het christendom. Het christendom is niet mijn lievelingsreligie, maar het zit me wel in het bloed. Als alle geestelijke goederen is het daarbij ook geen privé bezit. Daarom alleen al is ruilen onmogelijk.

Verlos mij van het christendom?
Stel dat ik wel gewoon een nieuwe religie uit kon kiezen. Op andere religies rust immers ook geen patent. Sommigen hanteren wel strenge ballotageregels voor wie ook werkelijk lid wil worden, maar er iets van mee pikken kan altijd. Ik denk dat ik dan voor het taoïsme zou kiezen, of voor een Indiaanse religie. Wat ik weet van Indiaanse religies is dat ze dicht bij de natuur staan, en het christendom is soms bijna anti-natuur. Zelfs de geboorte moet over. Natuurlijke theologie stond in mijn studietijd aan de UvA ongeveer gelijk aan heidendom, maar als ik ergens over mij zelf heen getild word, of ergens kracht vandaan haal, dan is het uit de natuur. Een wolkenlucht, water in alle staten, eiken, tamme kastanjes en vooral bloemen in hun seizoenen geven mij een intens gevoel van leven.

God Is Not One
Sommige mensen menen dat de verschillen tussen religies neerkomen op verschillende wegen die naar God leiden. Maar niet alle religies hebben een god, en weer andere kennen bijna ontelbare goden en godinnen. In God Is Not One: The Eight Rival Religions that Run the World – and Why Their Differences Matter legt Stephen Prothero de verschillen tussen religies uit als oplossingen voor verschillende problemen. Het probleem van het christendom is de zonde, de oplossing is verlossing, en die bereik je door een combinatie van geloof en goede werken. Het probleem van het taoïsme is doodsheid, de oplossing of het doel is tot bloei komen, en dat bereik je door acceptatie van wat is. Meegeven in plaats van weerstand bieden. Loslaten in plaats van overal greep op proberen te krijgen of te houden. Zo min mogelijk doen en de rest overlaten aan de natuur, inclusief onze eigen natuur. Meegeven maakt ons vrij, en vrijheid doet ons opbloeien.

Loslaten
Dat zou ik wel willen: meer willen loslaten. Maar dan zou ik toch het werken aan een betere wereld missen: het mij met het christendom meegegeven gevoel voor rechtvaardigheid. Mijn probleem is dus dat ik twee dingen gelijk wil: dingen wil veranderen en veranderingen wil laten gebeuren. Dus maak ik maar mijn eigen tao. Hollandse haiku’s schrijven werkt bij mij goed, en bloemen in huis halen, en hoepelen. Of ik lees het ‘taoïstische’ Bijbelboek Prediker. Naast moderne profeten.

Jonneke Bekkenkamp is docente religie en literatuur aan de UvA.